1. REPREZENTATIVNOST SINDIKATA I

UDRUŽENJA POSLODAVACA

 

Uvjeti reprezentativnosti sindikata

 

Član 122.

 

(1) Sindikat se smatra reprezentativnim:

  1. ako je registrovan kod nadležnog organa, u skladu sa zakonom;
  2. ako se finansira pretežno iz članarina i drugih vlastitih izvora;
  3. ako ima potreban procenat učlanjenosti zaposlenih, u skladu sa ovim zakonom.

 

________________

 

Odredbom člana 175. st. 2. Zakona o radu propisano je da će odredbe čl. 122. – 136. ovog zakona prestati da važe donošenjem posebnog propisa o reprezentativnosti sindikata i udruženja poslodavaca.

Zakonom o reprezentativnosti sindikata i udruženja poslodavaca koji je u formi nacrta i tek treba biti donesen predviđeno je da se urede kriteriji i postupak utvrđivanja reprezentativnosti sindikata i udruženja poslodavaca, ovlaštenja reprezentativnog sindikata i udruženja poslodavaca u Federaciji Bosne i Hercegovine, postupak preispitivanja utvrđene reprezentativnosti i druga pitanja od značaja za postupak utvrđivanja reprezentativnosti sindikata i udruženja poslodavaca.

 

Sindikat se smatra reprezentativnim ako je registrovan kod nadležnog organa, u skladu sa zakonom. Nadležni organ kod kojeg se sindikat registruje je Fedralno ministarstvo pravde ili ministarstvo pravde kantona.

 

Sindikat se smatra reprezentativnim ako se finansira pretežno iz članarina i drugih vlastitih izvora.

Radnik pristupa sindikatu potpisivanjem pristupnice. Dakle članom sindikata postaje se dobrovoljnim ispunjenjem i vlastoručnim potpisom evidencijskog listića – pristupnice.

 

Potpisom pristupnice član je postao saglasan i sa obračunom sindikalne članarine. Visina članarine određuje se u skladu sa internim pravilima sindikata.

 

Sindikat se smatra reprezentativnim ako ima potreban procenat učlanjenosti zaposlenih, u skladu sa ovim zakonom.

O potrebnom procentu učlanjenosti pogledati članove koji slijede.

 

 

Norme Međunarodne organizacije rada vezano za sindikalna prava i slobode sadržani su u Konvenciji o slobodi udruživanja i zaštiti prava na organiziranje, iz 1948. (broj 87), i Konvenciji o pravu na organiziranje i kolektivno pregovaranje, iz 1949 (broj 98). Ove konvencije su sastavni dio i pravnog poretka BiH. Također veoma važne konvencije za slobodu udruživanja su: Konvencija o organiziranju seoskih radnika, br. 141 i Preporuka br. 149, 1975. godine, Konvencija o odnosima rada (Javna služba), br. 151 i Preporuka br. 159, 1978., Konvencija o predstavnicima radnika, br. 135 i Preporuka (br. 143). 1971. godine.

 

Zakon o udruženjima i fondacijama Federacije BiH («Službene novine F BiH» br. 45/02) se prevashodno primjenjuje na sve vrste privatno-pravnih udruženja, osim na one koje su uređene posebnim zakonom. Prema propisima Federacije BiH, to su: političke organizacije, vjerske zajednice, sindikalne organizacije, sportske organizacije i poslovna udruženja. Na nabrojana udruženja se prvenstveno primjenjuju posebni zakoni kojima se uređuje njihov pravni status i unutrašnja organizacija. Međutim, kada se radi o pitanjima koja nisu uređena ovim posebnim zakonima, onda se primjenjuju odredbe Zakona o udruženjima i fondacijama Federacija BiH, u mjeri u kojoj to nije u suprotnosti sa odredbama posebnih zakona.

 

Udruženje  u smislu ovoga zakona je svaki oblik dobrovoljnog povezivanja više fizičkih ili pravnih lica radi unapređenja i ostvarivanja nekog zajedničkog ili općeg interesa ili cilja, u skladu s Ustavom i Zakonom, a čija osnovna svrha nije sticanje dobiti. (čl.2. st.1. Zakona o udruženjima i fondacijama Federacije BiH)

Udruženje mogu osnovati najmanje tri fizička odnosno pravna lica koja su državljani Bosne i Hercegovine, ili stranci koji su stalno nastanjeni ili borave duže od jedne godine na teritoriji Federacije sami ili zajedno s građanima Federacije. Stoga i sindikati koji nisu reprezentativni imaju pravo slobodnog djelovanja (član 11.).

 

Za razliku od ovako formiranih sindikata reprezentativni sindikati i udruženja poslodavaca imaju ovlaštenja propisana članom 131. ovog Zakona o radu.