Preraspodjela radnog vremena

 

Član 39.

 

(1) Ako priroda posla to zahtijeva, puno i nepuno radno vrijeme može se preraspodijeliti tako da tokom jednog perioda traje duže, a tokom drugog perioda kraće od punog

radnog vremena, s tim da prosječno radno vrijeme u toku trajanja preraspodjele, ne može biti duže od 52 sata sedmično, a za sezonske poslove najduže 60 sati sedmično.

(2) O uvođenju preraspodjele iz stava 1. ovog člana, poslodavac je dužan donijeti pisanu odluku koju dostavlja radniku.

(3) Ako je uvedena preraspodjela radnog vremena, prosječno radno vrijeme tokom kalendarske godine ili drugog perioda određenog kolektivnim ugovorom, ne može biti duže od punog ili nepunog radnog vremena.

(4) Preraspodijeljeno radno vrijeme ne smatra se prekovremenim radom.

(5) Maloljetni radnik, trudnica, majka odnosno usvojitelj djeteta do tri godine života, kao i samohrani roditelj, samohrani usvojitelj i lice kojem je na osnovu rješenja nadležnog organa dijete povjereno na čuvanje i odgoj, do šest godina života djeteta, može raditi u preraspodjeli radnog vremena samo ukoliko pisanom izjavom pristane na takav rad.

 

__________________________

 

 

Vezano za stav (1) poslodavac može izvršiti preraspodelu radnog vremena kada to zahtjeva priroda posla, što važi za puno i nepuno radno vrijeme. Preraspodjela radnog vremena služi fleksibilnosti organizacije rada, te se tim institutom omogućava da radno vrijeme tokom jednog perioda traje duže, a tokom drugog perioda kraće od punog radnog vremena. Prosječno radno vrijeme u toku trajanja preraspodjele, ne može biti duže od 52 sata sedmično, a za sezonske poslove najduže 60 sati sedmično. Zakon nije definisao šta je to priroda posla. Priroda posla može zavisiti ovisno od djelatnosti kao što je poljoprivreda, rudarstvo, ugostiteljsvo, građevinarstvo, turizam, brodogradnja, itd.

 

Stavom (2) određeno je da ukoliko poslodavac uvodi preraspodjelu radnog vremena dužan je donijeti pisanu odluku koju dostavlja radniku.

 

Smatram da u toj odluci treba da stoji plan preraspodjeljenog radnog vremena sa periodom trajanja, poslovi koji se obavljaju u tom vremenu, uz navođenje razloga zbog kojih je potrebno izvršiti preraspodjelu radnog vremena i broj radnika koji će raditi prekovremeno, sve ovo iz razloga kako bi se radnici upoznali sa istim, i kako ne bi došlo do zloupotrebe prava od strane poslodavca.

 

Prosječno radno vrijeme tokom kalendarske godine ili drugog perioda određenog kolektivnim ugovorom, ne može biti duže od punog ili nepunog radnog vremena, stav (3).

 

 

 

 

 

Zakonom je jasno precizirano da se preraspodela radnog vremena ne smatra prekovremenim radom (stav (4)).

 

Zakonom je predviđena zaštita određenih kategorija radnika koji mogu raditi u preraspodjeli radnog vremena samo ukoliko pisanom izjavom pristane na takav rad, a te kategorije radnika su taksativno navedene u stavu (5) ovog člana.

 

Odredbom člana 171. stav (1) tačka 20) i 21) propisano je da će se novčanom kaznom od 1.000,00 KM do 3.000,00 KM, a u ponovljenom prekršaju novčanom kaznom od 5.000,00 KM do 10.000,00 KM kaznit će se za prekršaj poslodavac -pravno lice ako izvrši preraspodjelu radnog vremena suprotno članu 39. st. 1., 2. i 3. ovog zakona ili maloljetnom radniku, trudnici, majci odnosno usvojiocu djeteta do tri godine života, kao i

samohranom roditelju, samohranom usvojiocu i licu kojem je na osnovu rješenja nadležnog organa dijete povjereno na čuvanje i odgoj, do šest godina života djeteta, bez njihovog pisanog pristanka, naredi rad u preraspodjeli radnog vremena (član 39. stav 5).

(2) Ako je prekršaj iz stava 1. ovog člana učinjen prema maloljetnom radniku najniži i najviši iznos novčane kazne uvećava se dvostruko.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kaznit će se poslodavac – fizičko lice novčanom kaznom od 2.000,00 KM do 5.000,00 KM.

(4) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kaznit će se i odgovorno lice kod poslodavca koji je pravno lice, novčanom kaznom od 2.000,00 KM do 5.000,00 KM.

 

Primjeri iz Srbije:

 

Prema stavu Apelacionog suda u Kragujevcu u presudi broj Gž. I 127/2010 od 9. februara 2010. godine  ako zaposleni ostvari radno vreme u dužem trajanju od punog radnog vremena i u tom periodu ne koristi slobodne dane, onda se ne radi o preraspodeli radnog vremena, već o prekovremenom radu, za koji zaposlenom sljeduje uvećana zarada.

 

„…Ako postoji potreba da se rad na određenim poslovima organizuje na drugačiji način (npr. da zaposleni na poslovima ložača u zimskom periodu radi duže od 48 sati nedjeljno), poslodavac može da izvrši preraspodjelu radnog vremena u skladu sa čl. 57. do 61. Zakona. Preraspodela radnog vremena se ne smatra prekovremenim radom i zaposleni nema pravo na uvećanu zaradu za sate rada duže od punog radnog vremena u toku preraspodele…“

 

Preraspodjela radnog vremena ne može se vršiti na poslovima na kojima je uvedeno skraćeno radno vrijeme.

 

„…Poslodavac ne može zaposlenom koji radi skraćeno radno vrijeme, da odredi da u jednom periodu u toku godine radi duže, a u drugom kraće (preraspodjela radnog vremena)…“

 

 

Zaposleni kome je radni odnos prestao prije isteka vremena za koje se vrši preraspodjela radnog vremena ima pravo da mu se časovi rada duži od ugovorenog radnog vremena ostvareni u preraspodjeli radnog vremena preračunaju u njegovo radno vrijeme i da ga poslodavac odjavi sa obaveznog socijalnog osiguranja po isteku tog vremena ili da mu te časove rada obračuna i isplati kao časove prekovremenog rada.