Sedmični odmor

 

Član 46.

 

(1) Radnik ima pravo na sedmični odmor u trajanju od najmanje 24 sata neprekidno, a ako je neophodno da radi na dan svog sedmičnog odmora, osigurava mu se jedan dan u periodu određenom prema dogovoru poslodavca i radnika koji ne može biti duži od dvije sedmice.

(2) Od radnika se može tražiti da radi na dan svog sedmičnog odmora samo u slučaju više sile, vanrednog povećanja obima posla ukoliko poslodavac ne može primijeniti druge

mjere, sprječavanja gubitka kvarljive robe kao i u drugim slučajevima utvrđenim kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.

(3) Radniku se ne može uskratiti pravo na odmor u toku rada, dnevni odmor i sedmični odmor.

 

_________________________

 

 

Sadržaj ovog člana temelji se na dvije konvencije MOR-a. U Konvenciji o nedjeljnom odmoru (trgovina i kancelarije) br. 106 i Konvenciji o sedmičnom odmoru u industrijskim preduzećima br. 14 određeno je pravo na sedmični odmor koje traje najmanje 24 sata. Sedmični odmor se mora kad god je to moguće, odrediti na način da se podudara s danima koji su već utvrđeni tradicijom ili običajima zemlje ili kraja. Tradicijom ili običajima zemlje ili kraja odmor se određivao prije svega imajući u vidu vjersku tradiciju ili običaje, što znači da bi to bio petak, subota ili nedjelja.

 

Stavom (1) ovog člana propisano je da radnik ima pravo na sedmični odmor u trajanju od najmanje 24 sata neprekidno, a ako je neophodno da radi na dan svog sedmičnog odmora, osigurava mu se jedan dan u periodu određenom prema dogovoru poslodavca i radnika koji ne može biti duži od dvije sedmice.

 

Ovim članom nije propisano koji je to dan sedmičnog odmora, tako da poslodavac može odrediti dan sedmičnog odmora u skladu sa potrebama posla ili potrebama radnika odnosno po vlastitom nahođenju bilo koji dan u sedmici, (što je u praksi teško provodivo, jer je to u pravilu nedjelja).

 

Ako imamo u vidu da  puno radno vrijeme tokom radne sedmice iznosi 40 sati, te ako radni dan traje 8 sati u periodu od ponedjeljka do petka, u tom slučaju radnik bi imao slobodnu subotu i nedjelju, tj. najmanje 48 sati sedmičnog odmora.

 

Odredbom stava (2) propisano je da se od radnika može tražiti da radi na dan svog sedmičnog odmora samo u slučaju više sile, vanrednog povećanja obima posla ukoliko poslodavac ne može primijeniti druge mjere, sprječavanja gubitka kvarljive robe kao i u drugim slučajevima utvrđenim kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.

 

U ovoj odredbi predviđeni su slučajevi kada se od radnika može tražiti da radi na dan svog sedmičnog odmora. Međutim ti slučajevi su samo djelomično precizirani. Prije svega sporna je formulacija ukoliko poslodavac ne može primijeniti druge mjere. Također ono što može izazvati nedoumice i gdje može doći do zloupotrebe prava su drugi slučajevi koji se utvrđuju kolektivnim ugovorom i pravilnikom o radu.

 

Ovde je potrebno da inpsekcija preduzima mjere iz svoje nadležnosti kako bi se radniku omogućilo korištenje sedmičnog odmora. Naime odredbom člana 171. stav (1) tačka 28) propisano je da će se novčanom kaznom od 1.000,00 KM do 3.000,00 KM, a u ponovljenom prekršaju novčanom kaznom od 5.000,00 KM do 10.000,00 KM kaznit će se za prekršaj poslodavac -pravno lice ako radniku ne omogući korištenje dnevnog i sedmičnog odmora

(2) Ako je prekršaj iz stava 1. ovog člana učinjen prema maloljetnom radniku najniži i najviši iznos novčane kazne uvećava se dvostruko.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kaznit će se poslodavac – fizičko lice novčanom kaznom od 2.000,00 KM do 5.000,00 KM.

(4) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kaznit će se i odgovorno lice kod poslodavca koji je pravno lice, novčanom kaznom od 2.000,00 KM do 5.000,00 KM.

 

Stavom (3) ovog člana propisano je da se radniku ne može uskratiti pravo na odmor u toku rada, dnevni odmor i sedmični odmor. Nepoštivanje ove odredbe prekršajno je sancinonisano odredbom člana 171. stav (1) tačka 29) Zakona kojom je propisano da će se novčanom kaznom od 1.000,00 KM do 3.000,00 KM, a u ponovljenom prekršaju novčanom kaznom od 5.000,00 KM do 10.000,00 KM kaznit za prekršaj poslodavac -pravno lice ako uskrati radniku pravo na korištenje odmora u toku radnog dana, dnevnog i sedmičnog odmora (član 46. stav 3).

 

I radnik koji radi u smjenama ima pravo na sedmični odmor u skladu sa zakonom, te se on može odrediti u neki drugi dan koji ne mora biti subota i nedelja.