Plaćeno odsustvo

 

Član 53.

 

(1) Radnik ima pravo na odsustvo sa rada uz naknadu plaće do sedam radnih dana u jednoj kalendarskoj godini – plaćeno odsustvo u slučaju: stupanja u brak, porođaja supruge, teže bolesti i smrti člana uže obitelji, odnosno domaćinstva, u skladu sa kolektivnim ugovorom, pravilnikom o radu i ugovorom o radu.

(2) Članom uže obitelji, u smislu stava 1. ovog člana, smatraju se: bračni odnosno vanbračni partner, dijete (bračno, vanbračno, usvojeno, pastorče i dijete bez roditelja uzeto na izdržavanje), otac, majka, očuh, maćeha, usvojilac, dedo i nana (po ocu i majci), braća i sestre.

(3) Radnik ima pravo na plaćeno odsustvo za vrijeme obrazovanja ili stručnog osposobljavanja i usavršavanja, te obrazovanja za potrebe sindikalnog rada, pod uvjetima, u trajanju i uz naknadu određenu kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.

(4) Radnik dobrovoljni davalac krvi, za svako darivanje ima pravo na najmanje jedan dan plaćenog odsustva.

(5) U pogledu stjecanja prava iz radnog odnosa ili u vezi sa radnim odnosom, vrijeme plaćenog odsustva smatra se vremenom provedenim na radu.

(6) Radnik ima pravo na plaćeno odsustvo i u drugim slučajevima i za vrijeme utvrđeno propisom kantona, kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.

 

_____________________

 

Odredbom stava (1) ovog člana propisano je pravo radnika na odsustvo sa rada uz naknadu plaće do sedam radnih dana u jednoj kalendarskoj godini – plaćeno odsustvo u slučaju:

  • stupanja u brak,
  • porođaja supruge,
  • teže bolesti i smrti člana uže obitelji, odnosno domaćinstva (u skladu sa kolektivnim ugovorom, pravilnikom o radu i ugovorom o radu)

 

Dakle trajanje odsustva sa rada uz naknadu plaće po svim navedenim osnovama zajedno je do sedam radnih dana u jednoj kalendarskoj godini. Radnik može koristiti plaćeno odsustvo po svim dopuštenim osnovama ili po jednom ili više njih,  u zavisnosti od potrebe. Kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu može se na primjer propisati da u slučaju stupanja u brak radnik ima pravo na 2 radna dana, porođaja supruge 3 radna dana, teže bolesti ili smrti 2 radna dana.

 

Pravo na plaćeno odsustvo radnik ostvaruje podnošenjem pisanog zahtjeva poslodavcu u kojem se poziva na osnov za korištenje plaćenog odsustva i propis u kojem je to pravo propisano i obavezan je da odgovarajućim dokazima dokaže postojanje uslova za ostvarivanje prava koje zahtijeva.

 

Odredbom stava (2) ovog člana takstavino je navedeno ko se smatra članom uže porodice to su:

  • bračni odnosno vanbračni partner,
  • dijete (bračno, vanbračno, usvojeno, pastorče i dijete bez roditelja uzeto na izdržavanje),
  • otac, majka, očuh, maćeha, usvojilac,
  • dedo i nana (po ocu i majci),
  • braća i sestre.

 

 

Odsustvo sa rada uz naknadu plaće prošireno je i na odsustvo za vrijeme obrazovanja ili stručnog osposobljavanja i usavršavanja radnika, te obrazovanja za potrebe sindikalnog rada, pod uvjetima, u trajanju i uz naknadu određenu kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu, kojim se ova pitanja detaljno regulišu (stav 3.).

 

 

Odredbom stava (4) ovog člana propisano je da radnik dobrovoljni davalac krvi, za svako darivanje ima pravo na najmanje jedan dan plaćenog odsustva.

Jedan dan plaćenog odsustva radnik ostvaruje na dan dobrovoljnog darovanja krvi. S obzirom da je ovim stavom propisano da  radnik ima pravo na najmanje jedan dan plaćenog odsustva, kolektivnim ugovorom i pravilnikom o radu može se propisati i više dana plaćenog odsustva za dobrovoljno davanje krvi.

 

 

Vezano za stjecanja prava iz radnog odnosa ili u vezi sa radnim odnosom, vrijeme plaćenog odsustva smatra se vremenom provedenim na radu (stav 5.).

 

 

Radnik ima pravo na plaćeno odsustvo i u drugim slučajevima i za vrijeme utvrđeno propisom kantona, kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu (stav 6.). Pravo u ovom stavu nije vremenski ograničeno i ono se utvrđuje propisom kantona, kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu.

 

Plaćeno odsustvo je ovim članom dosta široko postavljeno jer su pored prava na odsustvo sa rada uz naknadu plaće do sedam radnih dana u jednoj kalendarskoj godini propisani i postavljeni okviri i za druge slučajeve, stavovi 3., 4., i 6. ovog člana.

 

 

Odredbom člana 171. stav (1) tačka 33) Zakona o radu propisano je da će se novčanom kaznom od 1.000,00 KM do 3.000,00 KM, a u ponovljenom prekršaju novčanom kaznom od 5.000,00 KM do 10.000,00 KM kaznit za prekršaj poslodavac -pravno lice ako  radniku ne omogući korištenje plaćenog odsustva (član 53.).

Također vidjeti član 171. ZOR-a stavove (2), (3) i (4).